Stemmen is je verdomde plicht

 

Zondag 9 juni 2024 zijn het federale, regionale en Europese verkiezingen. We kiezen dan voor een Belgisch, Vlaams en Europees Parlement. Het belang van deze verkiezingen kan en mag niet onderschat worden. De volgende regeringen, federale en regionale, moeten immers op 4 jaar tijd een begrotingstekort van 45 miljard euro oplossen. 

Met veel spijt lees en hoor ik de vele discussies over al dan niet gaan stemmen, over het nut van verkiezingen. De politiek doet toch altijd zijn zin niet waar? Niets verandert. Maar rustig thuis blijven zitten is deze keer eigenlijk geen optie. Elke stem zal belangrijk zijn en veel zal afhangen van het resultaat van het Vlaams Belang en de N-VA, die twee uitslagen zullen bepalen welke regering(en) we gaan krijgen.

Uitgaande van de laatste peilingen haalt het Vlaams Belang 28% en N-VA 19% maar traditioneel haalt het Vlaams Belang meestal meer stemmen dan in de peilingen. Dat het Vlaams Belang en N-VA in Vlaanderen een meerderheid kunnen vormen zal dus een dubbeltje op zijn kant zijn. En dat zal van groot belang blijken.

Zondag 9 juni 2024

Een Vlaamse meerderheid voor Vlaams Belang en N-VA

De kans is dus groot dat het Vlaams Belang en de N-VA samen een meerderheid kunnen vormen voor de Vlaamse regering. Het Vlaams Belang heeft al medegedeeld dat zij willen regeren dus staat de N-VA voor de moeilijke keuze al dan niet met het Vlaams Belang een meerderheid te vormen. 

Wel of niet regeren met het Vlaams Belang levert de N-VA ofwel aan de ene zijde of ofwel aan de andere zijde een misnoegde achterban op, en de verkiezing voor de gemeenteraden en provincieraden komt er al aan in oktober 2024.

Daar komt nog bij dat een Vlaamse oppositiekuur voor N-VA met die uitslag niet mogelijk zal blijken. Andere partijen zullen niet willen regeren met het Vlaams Belang waardoor zij altijd de N-VA zullen nodig hebben om een meerderheid te vormen. Een Vlaamse oppositiekuur blijkt in dit geval voor de N-VA dus onmogelijk. 

Maar er is nog een gevolg. Al die partijen die een meerderheid vormen zonder het Vlaams Belang zullen dan hoogstwaarschijnlijk ook extreem links mee aan boord moeten nemen en hoe leg je dat uit aan de Vlaamse burger?

De Federale gevolgen

Het Vlaams Belang zal federaal geweerd worden op een "democratische" manier. Men zal een meerderheid vormen zonder het Vlaams Belang. Voor de N-VA liggen de kaarten moeilijker. Nu al verklaren sommige Waalse partijen dat zij niet met N-VA in een regering willen stappen, eender wat de kiesuitslag zal zijn. De vraag is maar of het linkse zuiden die houding kan volhouden. Zowel het Vlaams Belang als N-VA uitsluiten betekent dat zij dan meer dan de helft van de Vlaamse kiezer buitenspel zetten.

Die kans is echter reëel als de N-VA in Vlaanderen in een meerderheid stapt met het Vlaams Belang. De partijen in het zuiden zullen weigeren te regeren met een partij die ergens te lande een meerderheid vormt met het Vlaams Belang. We krijgen dan nog maar eens een federale regering met een Vlaamse minderheid die vooral links zal georiënteerd zijn, al wat Vlaams en rechts is werd immers buitenspel gezet. Het zal dan onvermijdelijk een Vivaldi 2 worden met hier een daar een partijtje meer of minder.

Het doorschuiven van het begrotingsprobleem van 45 miljard

Een federale regering zonder N-VA zal naar verwachting zo veel mogelijk maatregelen nemen die het begrotingsprobleem doorschuiven naar de Vlaamse regering, m.a.w. de N-VA en mogelijks het Vlaams Belang. Deze Vlaamse regering zal dan vele onpopulaire maatregelen moeten nemen en alle andere partijen kunnen dan allemaal naar N-VA en het Vlaams Belang wijzen als de "onbekwame" partijen.

De N-VA kan dit op maar een manier voorkomen en dat is door er voor te zorgen dat ze mee in de federale regering kunnen stappen maar dan zal men een Vlaamse regering moeten vormen zonder het Vlaams Belang waarna mogelijks de kiezer de eerstvolgende verkiezingen de rekening zal presenteren.

Geen Vlaamse meerderheid voor Vlaams belang en N-VA

Op Vlaams niveau zullen zowat alle partijen weigeren in bad te stappen met het Vlaams Belang eender met hoeveel partijen ze moeten samen kruipen om een meerderheid te vormen. Zonder de N-VA zal dat praktisch gezien niet lukken tenzij men gaat regeren met extreem links. Een grotere kaakslag kunnen de traditionele partijen echter niet geven aan het merendeel van de Vlaamse kiezer. Extreem rechts weren maar extreem links aanvaarden is toch iets wat je niet voor mogelijk houdt?

Dus krijgen we in dat geval een Vlaamse regering gevormd door traditionele partijen en de N-VA. Voor deze laatste wordt het dan belangrijk om ook in de federale regering te kunnen stappen zo niet wordt de zwarte piet (mag ik dat nog schrijven?) van het begrotingsprobleem alweer zo veel mogelijk doorgeschoven naar de Vlaamse regering.

Het moment van de waarheid

De N-VA zit in een weinig benijdenswaardige positie, het Vlaams Belang in een bevoorrechte. De traditionele partijen kunnen zelfverzekerd toekijken, deelname aan de federale regering is voor de meesten van hen bijna verzekerd.

Nochtans staat er voor de traditionele partijen ook veel op het spel, namelijk hun democratisch gehalte. Sinds de opkomst van het Vlaams belang en later de N-VA is democratie voor de andere partijen hoofdzakelijk een optelsom van zetels geworden om aan een meerderheid te komen zonder die twee "nieuwen". Eens genoeg zetels voor een meerderheid heeft men volgens hen de democratische regels gerespecteerd.

Democratie gaat echter veel verder dan dat. Het optellen van zeteltjes volstaat niet om zichzelf democratisch te noemen. Een Vlaamse regering zonder het Vlaams Belang zal overwegend centrum en links zijn terwijl Vlaanderen overwegend centrum en rechts kiest.

Er is op zich uiteraard niets mis met de optelsom die leidt tot een centrum linkse regering als die dan een beleid voert in overeenstemming met de kiesuitslag en een centrum rechts beleid voert. Maar daar knelt het schoentje steeds weer. 

Het zijn dus in hoofdzaak de traditionele partijen, Open Vld, CD&V  en Vooruit die de democratische sleutel in handen hebben. Maar in de eerste plaats is het de kiezer die de sleutel in handen heeft. 

Nu gaan stemmen is de burger zijn verdomde plicht, nu meer dan ooit.

21 april 2024

Erwin Goyvaerts