Een festival van ideeën voor Open Vld

  

"Op zaterdag 13 september komen denkers, dromers, doeners en

twijfelaars samen voor een festival dat schuurt, inspireert en prikkelt. We zijn op zoek naar mensen zoals jij: nieuwsgierig, kritisch, en met goesting om mee vorm te geven aan de toekomst."

Zo luidt het bij Open VLD bij de aankondiging van hun festival wat ooit is aangekondigd als een groot congres voor "de" hervorming.

Wat ooit is aangekondigd ...... . De bijna gewezen voorzitter die een gewezen grote partij flirtend met de verkiezingsdrempel moet leiden wou de partij hervormen of op zijn minst wou zij daar een congres over houden met alle resterende leden van de partij, ooit met velen en ongeveer qua aantal gehalveerd sinds de topjaren. 

Maar die stap ging blijkbaar te ver voor de partijtop. Hoe anders kan je de beslissing van de voorzitter terugdraaien? Er moet dan toch een "democratische" meerderheid geweest zijn aan die top die beslist heeft dat het congres niet kon doorgaan. Alles afgelasten had wel heel drastisch geweest en het zoveelste partijfiasco en dus werd beslist er een festival van te maken.

Moeten gewone leden dit nog ernstig nemen? Is het nog geloofwaardig dat het festival zal bijdragen aan de hervorming van de partij? Het lijkt eerder op een jaarlijks bal van de burgemeester waar velen zoals mieren gaan wemelen rond de belangrijke personen in de hoop wat aandacht te trekken en waar ernstige gesprekken uit de weg worden gegaan. Hervormingsgesprekken die nadien binnen de partijtop ernstig worden genomen zullen niet plaatsvinden en dreigen enkel te zullen plaatsvinden omdat het niet anders kan en het gezichtsverlies naar buiten toe moet worden beperkt. 

Het typeert weer de onenigheid die al jaren binnen de partijtop sluimert en bevestigd nogmaals de strijd tussen al die topleden die vechten voor de eigen politieke carrière. Het is wachten op een partijtop die in de eerste plaats vecht voor het belang van de partij en het gedachtegoed van de partij, een liberale partij.

In de aankondiging van het festival staat, denken-dromen-kritisch zijn en goesting hebben om mee te hervormen. Denken, dromen en kritisch zijn brengt binnen de partij al jaren niets op. Enkel een trouwe partijsoldaat zijn trouw aan de particratie leverde aanvaarding op met kans op een prijs. Maar misschien kunnen partijleden deze keer de partijtop er toch een beetje van overtuigen dat verandering noodzakelijk is ondanks dat de laatste democratische voorzittersverkiezingen telkens het tegendeel hebben bewezen. Een mens weet nooit.

Wat volgt is dus meestal kritisch voor de partij die tot in de lokale kiem veelal in hetzelfde bedje ziek is. Maar wat volgt zijn ook een aantal dromen, ontstaan uit het denken, die de partij kan helpen haar geloofwaardigheid terug te bezorgen. 

"Wie gelooft die mensen nog?" is een gekende politieke slogan geworden en het grote probleem van de partijtop. Dus laten we maar eens beginnen met de nationale partijleiding zelf, hun ongeloofwaardigheid en hoe daar publiekelijk mee om te gaan.

De partijleiding

Onderlinge twisten, familievetes, postjesvechters, dealmakers voor de eigen politieke carrière. Dat is het beeld wat de burger van de partij heeft. Het recente ontslag van de voorzitter is de zoveelste druppel in de emmer die al lang overloopt. Kiezers win je daar niet mee.

De partij is helemaal niet klaar voor de volgende verkiezing en als men denkt dat men tijd genoeg heeft zou men wel eens snel bedrogen kunnen uitkomen. Arizona is ontstaan uit het het brein van de huidige eerste minister, waarschijnlijk de meeste intelligente politieker in het Vlaanderen van vandaag. Dat brein heeft in de eerste plaats de macht in de stad Antwerpen willen consolideren en daarom een socialistisch partij meegesleurd in de coalitie van Arizona. Een beslissing die wel eens heel snel een einde zou kunnen maken aan deze federale regering. En waar staan we dan als Open VLD? Gaan we met dezelfde mensen van het vorig verkiezingsfiasco de verkiezingsstrijd aangaan? 

De partijleiding moet dus zo snel mogelijk vernieuwd worden wat betekent dat nieuwe mensen het uithangbord van de partij moeten worden. De huidige gezichten van de partij zoals Alexander, Gwendolyn, Bart, Vincent of nog andere zijn alle geloofwaardigheid bij de burger kwijtgespeeld. Met hen oppositie voeren zoals de partij nu doet wekt in de eerste plaats bij de kiezer weerstand op. Bekijk hun sociale media eens, vooral Twitter of beter gezegd X. Alles wat fout loopt in ons Vlaanderen is een gevolg van wat vorige regeringen hebben beslist en waarvan Open VLD deel uitmaakte. Steevast krijgen zij bij elk initiatief om kritiek te leveren op het huidige federale en gewestelijke beleid het verwijt dat ze mede oorzaak zijn van het probleem.

Op die manier is oppositie voeren onmogelijk. Je hebt nieuwe gezichten nodig, nieuwe uithangborden, nieuwe mensen die geloofwaardig kunnen overkomen. Kan je dan de uithangborden van de huidige partij, de huidige partijtop, terzijde schuiven? Neen, uiteraard niet want zij hebben de macht in handen. Zonder hun medewerking gaat dat niet lukken.

Dus moet ergens een partijstructuur worden gevonden waarbij de uithangborden van de partij nieuwe mensen zijn en de "oude garde" bij de volgende verkiezing ook nog alle kansen krijgt. Die "oude garde" moet ook stilaan beseffen dat ze bij een volgende verkiezing weinig kans hebben om de partij terug vooruit te helpen. Het is integendeel het "nieuwe uithangbord" die, als ze het goed doen, de partij een nieuwe schwung kunnen geven. Het zijn de "oud gedienden" die dan op de golven van de heropleving kunnen mee surfen op het herstel van de partij in de hoop ook persoonlijk nog een geode verkiezingsuitslag te halen.

Maar nogmaals, die oude garde zal zijn macht niet opgeven zonder garanties. Dus is een mogelijke oplossing om naast de nationale partijtop, het nationaal bestuur, een adviesraad te creëren. Die adviesraad zal een stem moeten hebben in het nationaal bestuur. Hoe groot? Groot maar geen meerderheid. Het nieuwe bestuur zal de partijlijnen moeten kunnen uitzetten.

De "oude garde" heeft in vele gevallen zijn carrière uitgebouwd, een politieke carrière. Dat kan je niet zomaar afnemen. Het zijn in alle gevallen ook maar mensen, en in vele gevallen mensen met een gezin en kinderen. Hoe zou je zelf reageren als men de toekomst afneemt waarvoor je zo hard hebt gevochten? Dus moet je hen als partij kansen blijven bieden en garanderen en daar hoort een belangrijke adviesstem bij voor de partijleiding en een garantie op een verkiesbare plaats op de volgende kieslijsten.

Lokale partijbesturen

Mensen en macht, het loopt zo dikwijls fout. 

Wat fout loopt aan de partijtop is ontstaan in lokale besturen. In elk lokaal bestuur zijn er bekwame en minder bekwame mensen te vinden en die laatsten zijn steeds in de meerderheid. Talenten liggen immers niet voor het rapen. 

In het huidig politiek gestel gaat "de bekwame" op zoek naar minder-bekwamen om samen met hen een meerderheid te vormen binnen het bestuur, en daar hangen beloften aan de minder-bekwamen aan vast. Slaagt die bekwame persoon er niet in om voldoende mensen rondom zich te verenigen hebben de minder-bekwamen de macht in handen van het lokale bestuur.

Eender hoe, in de lokale politiek komen op deze wijze dan al te vaak de verkeerde mensen terecht in de ene of andere vereniging die rond het gemeentebestuur hangen en wordt een gemeente niet altijd geleid door de meest bekwame personen. 

Zo gaan tot heden ten dage lokale partijen pas op zoek naar vernieuwing, naar bekwame en jonge mensen, als er zich verkiezingen aankondigen enkel met als doel om de kieslijsten te vullen en stemmen te winnen. Meestal stappen die bekwame en jonge nieuwelingen een paar jaar later al terug uit het bestuur omdat zij geen inbreng hebben, geen begeleiding krijgen. De meerderheidsgroep binnen de lokale partijleiding die mekaar eeuwige trouw hebben beloofd beschermen immers mekaar en laten geen nieuwelingen toe om de eigen macht te beschermen.

Een partij hervormen moet ook onderaan beginnen. Meestal maakt de lokale voorzitter ook deel uit van het machtsblok binnen de lokale afdeling. Beslissingen worden vooraf veelal afgesproken binnen dat blok en een partijvergadering is dan niet meer dan een voordracht van genomen beslissingen waar voor de beleefdheid nog iedereen naar zijn mening wordt gevraagd zonder dat dit ooit iets verandert aan de voorgestelde beslissing. De voorzitter behoudt zo zijn steun van het interne machtsblok

Als een lokale partij echter een bekwame voorzitter heeft kan deze de aanzet geven en er op toezien dat voldoende bekwame en jonge mensen worden aangetrokken en kan deze de nieuwelingen voldoende betrekken in de werking van de partij en hen een stem geven.

Het is aan nationale partijleiding om hierop toe te zien. Dat kan bijvoorbeeld door het aantal toetredingen van nieuwe mensen in een lokaal bestuur op te volgen, en hoe lang deze lid blijven van het partijbestuur. 

Zo is ook de gemiddelde leeftijd van een lokaal partijbestuur richtinggevend voor de werking van het lokale bestuur. Op dit moment lijken lokale besturen soms eerder op een bond van gepensioneerden die samen de macht consolideren en hebben ze nog weinig te maken met een politieke partij die beleid wil voeren en dat trekt zeker geen jonge kiezers aan. 

Zo is navraag doen bij die mensen die ontslag nemen uit een lokaal bestuur misschien een mogelijkheid om zich een beeld te vormen van een lokaal bestuur. 

Zo kan de nationale partijleiding ook toezien op het werkelijk actief bestaan van een lokale jongerenafdeling, wat nu al te dikwijls een "papieren" afdeling is gesteund door het machtsblok van het lokaal bestuur. De jongeren die op papier deel uitmaken van die lokale jongeren afdeling zijn zo gesteund in hun verder doorgroei naar het lokaal partijbestuur en zijn niet geneigd actief opzoek te gaan naar nieuwe jongeren, nieuwe jongeren die hun "jonge" machtspositie kunnen bedreigen. Maar misschien is dat toezicht eerder iets voor de nationale jongeren afdeling, Jong VLD, en dringt zich daar ook een hervorming op.

De nationale partijleiding en Jong VLD kan zo toezien op de "werkelijke" werking van een lokale partij en deze begeleiden zodat op lokaal niveau voldoende bekwame en jonge mensen deel uitmaken van de partij. Pas dan zullen de bekwame mensen kansen krijgen om door te groeien naar de hogere echelons binnen de partij.

Dat het anders kan bewijst ene Marianne Verhaert die heeft bewezen dat een liberale partij met ervaring en ook jonge mensen kan samenwerken en populair kan zijn bij de kiezer. Het kan dus en waar een wil is is een weg.

Het festival

Tot hier deze denkoefening, dromen en kritiek. 

Een nieuwe naam voor de partij hoeft niet, het wist het verleden niet uit. Misschien kan men wel "Open" weglaten en is gewoon VLD, de Vlaamse Liberalen en Democraten, de correcte naam en weerspiegeld dat de richting waar de partij naartoe moet, weg van centrumlinks.