De vrije val van Open Vld

 Vijf komma drie procent

Het resultaat van de laatste politieke peiling mag je gerust desastreus noemen voor Open Vld. 5,3% is voor velen zelfs geen onverwacht resultaat, zij het misschien voor de partijraad zelf aangevuld met nog een aantal gelovigen.

Het aantal leden is ondertussen ook in vrije val. Van de meer dan 82.000 leden in 1994 resteren er nog 45.000 in 2023. Inzake ledenaantal is de partij dus ook zo goed als gehalveerd.

Het probleem zit dus niet alleen bij de kiezer maar ook bij de Vlamingen die meer en meer de partij de rug toekeren. Maar zijn zij het probleem wel? Misschien moet de partijraad van Open Vld maar eens gaan beseffen dat het probleem niet bij de kiezer en de Vlaming ligt maar louter bij hen zelf, en dat al gedurende vele jaren.

Oppositie voeren  

Na meer dan twintig jaar onafgebroken mee regeren is de partij voor een groot deel van de Vlamingen "de partij" die de neergang van het land mee heeft georkestreerd en  medeverantwoordelijk is voor de torenhoge staatsschuld.

Begin dan maar eens oppositie voeren. De kopstukken van de partij zijn sinds het bestaan van de Arizona coalitie druk bezig op sociale media om het migratiebeleid, het begrotingstekort en de genomen beslissingen van de huidige regeringen aan te vallen, problemen die in ons land zijn ontstaan ten tijde dat zij als partij mede deel uitmaakte van de machtselite. Dat is dus oppositie voeren tegen de eigen verwezenlijkingen.

De reacties en commentaar op de sociale media zijn dan ook dramatisch te noemen, veelvuldig negatief, vernietigend en zelfs sarcastisch. Maar het blijkt die kopstukken niet te deren, men gaat onverstoord verder alsof men hoopt dat de tijd de herinneringen van de Vlamingen zal doen vervagen.

Die herinneringen van de Vlaming zullen echter maar alleen vervagen, ironisch genoeg, als de huidige regeringen een fantastisch beleid gaan voeren en de problemen van ons land onder de knie krijgen. Enkel in dat geval zal die herinnering aan het verleden vervagen. 

Ironisch.

Mea culpa

Elke kritiek op het huidige beleid maakt de partij nog meer ongeloofwaardiger dan dat ze al is. Het merendeel van de Vlamingen kunnen er alleen maar cynisch mee lachen. 

Als de partij haar kiezerskorps terug wil aanvullen moet ze eerst terug geloofwaardig worden. Als de partij haar geloofwaardigheid terug wil opbouwen zal dat niet gaan met de eigen maatregelen van het verleden te bekritiseren zonder een luidde mea culpa te slaan.

De partij heeft een grondige analyse nodig van de beslissingen die ze in het verleden heeft gemaakt en daarbij eerlijk bekennen waar ze in de fout is gegaan en waarom ze daar in de fout is gegaan.

De machtsgeilheid evenals de voorrang van de eigen carrièreplanning van vele kopstukken zullen veelal de oorzaak zijn van de gemaakte fouten in het verleden. Zaken die steevast voorrang kreeg op goed bestuur en de gemaakte beloften. Moeten we het hier nog hebben over ministers die naar de liefde van hun leven trokken, burgemeester zijn van hun stad, om daarna terug minister te worden om hun levenswerk af te maken, om daarna, jawel, terug te keren naar de liefde van hun leven, om daarna terug ....... , jawel. Die fouten erkennen zal voor velen hun eer teveel krenken.

Maar er blijkt geen keuze te zijn. De laatste peiling bewijst het. Enkel maar oppositie voeren helpt te partij enkel maar nog meer de dieperik in. De partij moet te biechten gaan bij de Vlaming, nederig knielen en zich uitgebreid excuseren en pas daarna met nieuwe ideeën trachten aan te tonen hoe het dan anders zou moeten gaan. Alleen dan kan men hopen dat men iets hersteld van de verloren geloofwaardigheid. 

Maar kan dat wel met dezelfde mensen?

Het laatste redmiddel: een nieuwe naam

In de loop augustus 2024 werd het nieuw partijbestuur en een nieuwe voorzitter gekozen. Na de desastreuze verkiezingen van 9 juni 2024 had het volledig bestuur ontslag genomen. Veelzeggend was dat amper 1 op de 5 leden van de partij zijn stem had uitgebracht.

Vincent Van Qiuckenborne en Gwendolyn Rutten raakten zelfs niet verkozen en Eva De Bleeker, die door de partijkopstukken een paar jaar voordien bij het groot huisvuil werd gezet, haalde de meeste stemmen van alle kandidaten. Zelfs bij die kleine opkomst van de leden was dit allemaal veelzeggend, het geslachtofferd partijlid won de verkiezing. Tijd voor verandering dus.

Maar het partijbestuur moet volgens de statuten voor de helft bestaan uit mensen die een mandaat bekleden, die worden dan aangevuld met gewezen partijleiders en regeringsleiders en de fractieleiders van de verschillende instituten. De statuten verzekeren als het ware de macht voor diegene die in het verleden de partij hebben gebracht waar ze vandaag staat. 

De partij een andere koers laten varen wordt in die omstandigheden bijzonder moeilijk. Zo ook wordt oppositie voeren dan heel moeilijk daar de schuldigen van het verval publiekelijk moeten verkondigen dat ze het allemaal beter kunnen dan de huidige regeringsleden. Kan het nog ongeloofwaardiger?

Eva De Bleeker, de nieuwe voorzitter, staat voor een onmogelijke taak. De haaien om haar positie in de partij staan al klaar en smeden al hun plannetjes. Als ik Frédéric De Gucht een goede raad mag geven, blijf zitten waar je zit. Een nieuwe interne strijd met als eindwinnaar een afstammeling van "de schuldige oudheid" zal er enkel maar voor zorgen dat nog meer mensen de partij de rug toekeren. Vlamingen gaan dit schouwspel alleen maar bekijken als de zoveelste strijd om een postje binnen Open Vld. De 5,3% van vandaag zou dan wel eens onbereikbaar kunnen worden.

Dus op weg naar een partij-evenement waarbij een naamsverandering nog de laatste strohalm blijkt te zijn waaraan men zich kan vastklampen. Maar op dat evenement zal blijken dat dezelfde personen van het verleden op het podium zullen staan en dan zal de nieuwe naam, die symbool zou moeten staan voor een vernieuwde partij, evenzeer lijden aan ongeloofwaardigheid.

De wachtkamer als struikelblok voor de vernieuwing

Het kan toch niet dat al die kopstukken niet beseffen dat zij als politicus totaal verbrand zijn. Zij moeten toch ook aanvoelen dat de Vlaming hen niet meer hoeft. Zo naïef kan men toch niet zijn. Voor vele kopstukken van de partij lijkt de partij dan ook niet meer dan een wachtkamer te zijn voor, eender waar, een topjob in ergens het een of ander instituut of organisatie. Pas op het moment dat zij hun streven naar een verzekering voor de toekomst hebben bemachtigd zal verandering mogelijk blijken.

Misschien was het bewust in de oppositie zitten na de laatste verkiezingen wel de zoveelste blunder van deze politieke generatie. Door één minister af te leveren aan de Federale regering, niet bezet door de "schuldige generatie", had men misschien wel op een gemakkelijker en snellere wijze de geloofwaardigheid van de partij wat kunnen herstellen.

Men had dan wel op zijn knieën moeten gaan smeken bij ene Bart De Wever maar op zijn minst hadden Open Vld dan een centrumrechtse federale regering mogelijk gemaakt. Open Vld had dan zulke historische gebeurtenis mede mogelijk gemaakt.

Weer een kans gemist ?